पत्रिका जुळवणी — दोन जन्मपत्रिकांचे ३६ गुण

अष्टकूट जुळणी म्हणजे काय

दोन्ही व्यक्तींच्या चंद्राची राशी आणि नक्षत्र घेऊन आठ निकषांवर गुण दिले जातात. या आठ निकषांना कूट म्हणतात, आणि त्यांचे गुण अनुक्रमे १, २, ३, ४, ५, ६, ७ आणि ८ — मिळून ३६. गुणांचे हे वजन लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे: वर्णाचा फक्त एक गुण आहे आणि नाडीचे आठ, म्हणजे वर्ण जुळला की नाही याला जवळपास काही अर्थ नाही, पण नाडी एकच निघाली तर एकाच फटक्यात आठ गुण जातात.

ही गणना पूर्णपणे चंद्रावर आधारित आहे. जन्मवेळ थोडी चुकली तरी चंद्राची राशी बदलत नाही, पण नक्षत्र बदलू शकते — आणि आठांपैकी तारा, योनी आणि नाडी ही तीन कूटे थेट नक्षत्रावरच ठरतात.

किती गुण पुरेसे

छत्तीस गुणांपैकी किती जुळले यावरून रूढ पद्धत अशी: १८ पेक्षा कमी गुण म्हणजे कमी जुळणी, १८ ते २१ मध्यम, २२ ते २७ चांगली, आणि २८ किंवा जास्त उत्तम. पण हे आकडे शास्त्रातले नाहीत, व्यवहारातले संकेत आहेत. ३६ पैकी ३६ गुण जुळणारी जोडी अत्यंत दुर्मीळ आहे, आणि १८ पेक्षा कमी गुण असलेली अनेक लग्ने उत्तम चालतात. गुण कमी आले म्हणजे नकार, असा अर्थ कोणत्याही शास्त्रग्रंथात नाही.

नाडी आणि भकूट दोष — आणि त्यांचे परिहार

आठ कूटांपैकी या दोनच कूटांत शून्य गुण पडल्यास त्याला स्वतंत्र दोष म्हटले जाते, कारण हीच दोन सर्वात जड कूटे आहेत — मिळून १५ गुण. दोन्हींना शास्त्रात स्पष्ट परिहार सांगितले आहेत.

खालचा गणक हे परिहार स्वतः तपासत नाही — तो गुण आणि दोष आहे की नाही एवढेच सांगतो. परिहार लागू होतो का हे दोन्ही पत्रिका समोर ठेवूनच ठरवावे लागते, आणि तेच संपूर्ण जुळणीत केले जाते.

मंगळ दोष — जुळणीत याचे स्थान

महाराष्ट्रात पत्रिका जुळवताना गुणांनंतर सर्वात आधी हेच पाहिले जाते. लग्न, चंद्र किंवा शुक्रापासून मंगळ १, २, ४, ७, ८ किंवा १२ व्या स्थानात असेल तर मंगळ दोष मानला जातो. महत्त्वाचा नियम असा: दोघांनाही मंगळ दोष असेल तर तो निष्प्रभ मानतात — म्हणून दोष आहे की नाही एवढे पाहून थांबू नका, दोन्ही बाजू पाहा. खालचा गणक दोघांचा मंगळ स्वतंत्रपणे दाखवतो आणि समतोल आहे की नाही ते सांगतो.

गुणांवर कुठे थांबावे

अष्टकूट गुण केवळ चंद्रावरून निघतात. सप्तम स्थान, सप्तमेश, शुक्र, गुरू, चालू दशा, आयुष्य — या कशाचाही हिशेब त्यात नाही. ज्या पत्रिकेत सप्तम स्थान पीडित आहे, तिथे ३० गुण आले तरी ती जुळणी चांगली नाही; आणि दोन भक्कम पत्रिकांत १६ गुण आले तरी ती वाईट नाही. शास्त्रीय पद्धतीत गुण ही पहिली चाळणी असते — पुढे दोन्ही पत्रिकांचे सप्तम स्थान, त्याचा स्वामी, शुक्र-गुरूची स्थिती आणि दोघांच्या चालू दशा वाचल्याशिवाय निर्णय होत नाही.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न